CUMHURİYET’ İN YÜZÜ, ANKARA’ NIN KULELİ YAPILARI

Ankara’ nın Başkent oluşunun ve Cumhuriyetimizin 100. Yılını kutladığımız 2023 yılı içerisinde, yüz yıllık bir cumhuriyet şehri olan Ankara için bir Sivil Toplum Kuruluşu olarak neler yapabileceğimizi düşünürken, bizim gibi bir başka Sivil Toplum Kuruluşu olan ve üyelerinin çoğunluğu mimar ve mühendislerden oluşan Türk Mühendisler Birliği Derneğinden gelen ortak bir proje yapma fikri bizim de ilgimizi çekti ve 100. Yılında Başkentimizin kültürel miraslarına sahip çıkmak adına bir sosyal sorumluluk bilinci ile başlayan serüvenimiz, gelecek nesillere aktarılabilecek bir kaynak oluşturabilmek amacı ile bugünlere geldi. 

İki Derneğin özverili çalışmaları ve iş birliği sayesinde; fotoğraf sanatının etkili anlatım gücü ile yapıların mimari yönden teknik özellikleri ve tarihsel önemleri hakkında detaylı bilgilerin bir araya getirilmesi ile bu proje vücut bulmuş oldu. 

Bu proje ile; şehrimizin kültürel mirasını oluşturan geçmişi ve yaşanmışlıklarını barındıran ikonik yapılarının Kuleli Yapılar nezdinde ele alınarak farkındalık oluşturulması ve yok olmalarının engellenmesini hedefledik. Projenin çıktılarının bilimsel bir kaynak niteliği de taşımasını istedik ve bu şekilde bilime de katkı sağlayabileceğini düşündük.

Mimarlık öğrencileri ve genç mimarlar için kaynak oluşturabilecek çıktılar ve bilgi erişimi sağlaması da en önemli amaçlarımız arasında yer almakta idi. Bu amaç doğrultusunda proje çıktısı olarak bir katalog hazırlamayı planladık. Projenin diğer bir çıktısı da 23 Aralık 2023 tarihinde Ankara Sanayi Odası binasında gerçekleştireceğimiz bir panel olarak planlandı. Panelde mimar ve akademisyenlerin kuleli binalar ile ilgili konuşmaları yer alacak olup, projenin üçüncü çıktısı olan bir fotoğraf sergisinin de açılışını aynı gün gerçekleştirmeyi düşündük.

Proje kapsamında tespit ettiğimiz 14 adet bina cumhuriyet dönemi veya daha eski binalar olup, sadece bir kule değil bina ile bütünleşik kule barındıran ve bir dönem çok moda olan yapılardan oluşmaktadır. Ankara’ da bir dönem bu binaların sayısı çok daha fazla iken şu an ancak 14 tanesinin ayakta kaldığını tespit edebildik. Aslında projenin amaçlarından biri de bu tür yapıların korunması gerektiğine dikkat çekerek bir farkındalık oluşturmaktı.

Projede fotoğraf çekerek katkı sağlayan arkadaşlarım; Arda Selin TUNÇ, Bengü TOPALOĞLU, Cengiz PAMUK, Elnaz BAGHERİ, Fatma GÖKMEN, Gülşen Günal DELİCE, Gülten YILDIZ, İlter AKINOĞLU, İmran YAVUZ, Mehmet Kemal BAKIR, Murat BERKYÜREK, Nesrin ATEŞ, Nurettin ERDOĞAN, Özlem DİLEK, Seda FELEKOĞLU, Selma ÜNAL ve Şerife BALSOY’ a çok teşekkür ediyorum. Ayrıca; Türk Mühendisler Birliği Derneği’nden proje ekibinde yer alan ve proje mimari çizimleri ile metinlerini hazırlayan; Vedat AĞCA, Kemal Mükremin BARUT ve Sevinç DOĞAN’ a da teşekkür ederken; Projeye teknik destek vererek katkı sağlayan; Tuncay TUNÇ, Sema KENDİR, Turan PAZARLI, Hasan YILDIRIM ve Hülya Nezahat KUTLU’ ya da teşekkür etmeden geçmek istemiyorum.

Proje Kapsamında Yer Alan Kuleli Yapılar:

  1. Atatürk Müze Köşkü
  2. Ankara Palas (Devlet Konukevi)
  3. Ankara Etnoğrafya Müzesi
  4. Eski Macaristan Elçilik Binası
  5. Eski İnhisarlar (Tekel) Baş Müdürlüğü (Yunus Emre Kültür Merkezi)
  6. Eski Harita Kadastro Meslek Lisesi (Tapu Kadastro Binası)
  7. Eski Erzurum Oteli
  8. Hacıbayram- İzzet Ulvi Aykurt Evi
  9. Hallaçlı Mehmet Ağa Konağı
  10. Ankara Gar Gazinosu (TCDD Behiç Erkin Kule Salon)
  11. Anafartalar Caddesi No:31
  12. Anafartalar Caddesi No:42
  13. Anafartalar Caddesi No:60
  14. Gazi Üniversitesi Rektörlük Binası

Kasım 2023, Ankara

Sevgi KÖYLÜ HALİLOĞLU

Atatürk Müze Köşkü – Gülten YILDIZ

Etnoğrafya Müzesi – Gülten YILDIZ

Ankara Palas (Devlet Konukevi) – Cengiz PAMUK

Gazi Üniversitesi Rektörlük Binası – Sevgi KÖYLÜ HALİLOĞLU

Eski Macaristan Elçilik Binası – Şerife BALSOY

Eski Erzurum Oteli – Seda FELEKOĞLU

Eski Tekel Binası – Özlem DİLEK

İzzet Ulvi Aykurt Evi – Nesrin ATEŞ

Tapu Kadastro Binası – Sevgi KÖYLÜ HALİLOĞLU

Hallaçlı Konağı – Murat BERKYÜREK

Eski Gar Gazinosu – Cengiz PAMUK

Anafartalar No:31 – İlter AKINOĞLU

Anafartalar No:42 – Fatma GÖKMEN

Anafartalar No:60 – Mehmet Kemal BAKIR